2025年单元自测试卷青岛出版社九年级数学上册人教版第152页答案
23.(10分)如图,已知抛物线$y = x^2 + bx + c$与$x$轴交于$A$,$B$两点,与$y$轴交于点$C$,$O$是坐标原点,点$A$的坐标是$(-1,0)$,点$C$的坐标是$(0, -3)$.在第四象限内的抛物线上有一动点$D$,过点$D$作$DE \bot x$轴,垂足为$E$,交$BC$于点$F$.设点$D$的横坐标为$m$.
(1)求抛物线的函数表达式.
(2)连接$AC$,$AF$,若$\angle ACB = \angle FAB$,求点$F$的坐标.
(3)在直线$DE$上作点$H$,使点$H$与点$D$关于点$F$对称,以$H$为圆心、$HD$长为半径作$\odot H$,当$\odot H$与其中一条坐标轴相切时,求$m$的值.

答案

(1) 将点$A(-1,0)$,$C(0,-3)$代入$y = x^2 + bx + c$,得$\begin{cases}1 - b + c = 0 \\ c = -3\end{cases}$,解得$\begin{cases}b = -2 \\ c = -3\end{cases}$,故抛物线表达式为$y = x^2 - 2x - 3$。
(2) 令$y = 0$,解方程$x^2 - 2x - 3 = 0$,得$x = -1$或$x = 3$,则$B(3,0)$。设直线$BC$解析式为$y = kx + d$,将$B(3,0)$,$C(0,-3)$代入,得$\begin{cases}3k + d = 0 \\ d = -3\end{cases}$,解得$\begin{cases}k = 1 \\ d = -3\end{cases}$,故$BC:y = x - 3$。设$F(m, m - 3)$,$\angle ACB = \angle FAB$,由$\tan\angle ACB = 2$,$\tan\angle FAB = \frac{3 - m}{m + 1}$,得$\frac{3 - m}{m + 1} = 2$,解得$m = \frac{1}{3}$,故$F\left(\frac{1}{3}, -\frac{8}{3}\right)$。
(3) $D(m, m^2 - 2m - 3)$,$F(m, m - 3)$,$H$与$D$关于$F$对称,得$H(m, -m^2 + 4m - 3)$,半径$HD = 2|m - 3 - (m^2 - 2m - 3)| = 2m(3 - m)$。
① 与$x$轴相切:$| -m^2 + 4m - 3 | = 2m(3 - m)$,解得$m = \frac{1}{3}$($m = 3$舍去)。
② 与$y$轴相切:$m = 2m(3 - m)$,解得$m = \frac{5}{2}$($m = 0$舍去)。
综上,$m = \frac{1}{3}$或$m = \frac{5}{2}$。
答案:(1)$y = x^2 - 2x - 3$;(2)$\left(\frac{1}{3}, -\frac{8}{3}\right)$;(3)$\frac{1}{3}$或$\frac{5}{2}$。

解析

(1) 将点$A(-1,0)$,$C(0,-3)$代入$y = x^2 + bx + c$,得$\begin{cases}1 - b + c = 0 \\ c = -3\end{cases}$,解得$\begin{cases}b = -2 \\ c = -3\end{cases}$,故抛物线表达式为$y = x^2 - 2x - 3$。
(2) 令$y = 0$,解方程$x^2 - 2x - 3 = 0$,得$x = -1$或$x = 3$,则$B(3,0)$。设直线$BC$解析式为$y = kx + d$,将$B(3,0)$,$C(0,-3)$代入,得$\begin{cases}3k + d = 0 \\ d = -3\end{cases}$,解得$\begin{cases}k = 1 \\ d = -3\end{cases}$,故$BC:y = x - 3$。设$F(m, m - 3)$,$\angle ACB = \angle FAB$,由$\tan\angle ACB = 2$,$\tan\angle FAB = \frac{3 - m}{m + 1}$,得$\frac{3 - m}{m + 1} = 2$,解得$m = \frac{1}{3}$,故$F\left(\frac{1}{3}, -\frac{8}{3}\right)$。
(3) $D(m, m^2 - 2m - 3)$,$F(m, m - 3)$,$H$与$D$关于$F$对称,得$H(m, -m^2 + 4m - 3)$,半径$HD = 2|m - 3 - (m^2 - 2m - 3)| = 2m(3 - m)$。
① 与$x$轴相切:$| -m^2 + 4m - 3 | = 2m(3 - m)$,解得$m = \frac{1}{3}$($m = 3$舍去)。
② 与$y$轴相切:$m = 2m(3 - m)$,解得$m = \frac{5}{2}$($m = 0$舍去)。
综上,$m = \frac{1}{3}$或$m = \frac{5}{2}$。